Historia ya matukio muhimu katika eneo tunalojua leo kama Kenya:
Takriban mwaka 3.3 milioni KK.Ushahidi wa baadhi ya zana za mwanadamu za awali zaidi umepatikana nchini Kenya, ukionyesha kuwa ilikuwa ni chimbuko la ubinadamu ambalo kizazi kilihamia nje kueneza ulimwengu.
600 -Waarabu wanza kuhamia maeneo ya pwani, na katika karne zilizopita kuendeleza vituo vya biashara vilivyowezesha mawasiliano na ulimwengu wa Kiarabu, Uajemi na India.
1895 -Kuundwa kwa Protectorate ya Mashariki mwa Afrika ya Uingereza.
1920 - The East African Protectorate becomes a crown colony in Kenya – administered by a British governor
Mau Mau
1944 -Umoja wa Waafrika wa Kenya (KAU) ulianzishwa ili kupigania uhuru wa Waafrika. Mteule wa kwanza wa Kiafrika katika Baraza la Sheria.
1947 -Jomo Kenyatta anakuwa kiongozi wa KAU.
1952-53 - Kundi la wapiganaji wa Siri la Kikuyu linalojulikana kama Mau Mau linaanza kampeni ya vurugu dhidi ya walowezi wa kizungu. Hali ya hatari ilitangazwa, Jomo Kenyatta akafungwa, na KAU ikapigwa marufuku.
1956 -Uasi wa Mau Mau ulikoma.
1960 -Hali ya dharura inamalizika. Uingereza ilitangaza mipango ya kuandaa Kenya kwa utawala wa wingi wa Waafrika. Umoja wa Kitaifa wa Waafrika wa Kenya (Kanu) ulianzishwa na Tom Mboya na Oginga Odinga.
Wakenya kwanza
rais:
Jomo Kenyatta
Rais wa Kwanza wa Kenya: Jomo Kenyatta
Uhuru
1961 -Jomo Kenyatta aliachiliwa kutoka kwa kifungo cha nyumbani cha miaka miwili na kuchukua uongozi wa Kanu.
1963 -Kenya ilipata uhuru wake, huku Kenyatta akiwa Waziri Mkuu.
1964 -Jamhuri ya Kenya ilianzishwa. Jomo Kenyatta alikua Rais na Oginga Odinga Makamu wa Rais.
1966 - Bw Odinga aliondoka Kanu baada ya mgawanyiko wa kiitikadi na kuunda chama cha Kenya People's Union (KPU). 1969 - Mauaji ya Waziri Mkuu Tom Mboya yalizua machafuko ya kikabila. KPU ilipigwa marufuku na Odinga akakamatwa. Kwa hivyo, Kanu ilikuwa chama pekee kushiriki katika uchaguzi.
1974 -Jomo Kenyatta alichaguliwa tena.
Enzi za me
1978 -Kenyatta alifariki akiwa madarakani na akafuatwa na Makamu wa Rais Daniel arap Moi.
1982 June –Bunge la Kitaifa lilitangaza rasmi Kenya kuwa nchi ya chama kimoja.
1987 -Vikundi vya upinzani vilikandamizwa. Jumuiya ya kimataifa ilikosoa kukamatwa kisiasa na ukiukaji wa haki za binadamu.
1991 August –Jukwaa la Kuimarisha Demokrasia (Ford) lilianzishwa na viongozi sita wa upinzani, akiwemo Oginga Odinga. Chama kilikatazwa na wanachama wake walikamatwa. Watoa mikopo walisitisha msaada wote kwa Kenya katikati ya kukashifiwa vikali na kimataifa.
1991 December –Mkutano maalum katika Kanu ulikubali kurejesha mfumo wa kisiasa wa vyama vingi.
1992 - Takriban watu 2,000 waliuawa katika vita vya kikabila magharibi mwa nchi. Uchaguzi wa vyama vingi ulifanyika
1992 December –Rais Moi alichaguliwa tena katika uchaguzi wa vyama vingi na Kanu ilishinda kwa wingi mkubwa.
1994 - Oginga Odinga died. The opposition groups formed a coalition – the United National Democratic Alliance – but it was plagued by disagreements.
1997 – December Rais Moi alishinda muhula mwingine katika uchaguzi ulioshutumiwa sana. Wapinzani wake wakuu walikuwa Makamu wa Rais wa zamani Mwai Kibaki na Raila Odinga, mtoto wa Oginga Odinga.
Bomu la ubalozi
1998 August –Wafanyakazi wa Al-Qaeda walilipua ubalozi wa Marekani mjini Nairobi. Katika shambulio hilo, watu 224 waliuawa na maelfu kujeruhiwa.
2002 July –Takriban Wamaasai 200 na wanaume wa kabila la Samburu walikubali zaidi ya dola milioni 7 kama fidia kutoka kwa Wizara ya Ulinzi ya Uingereza. Wanaume hao walikuwa wameachwa nyuma au kujeruhiwa na milipuko kutoka kwa jeshi la Uingereza ambayo ilikuwa imeachwa kwenye ardhi yao kwa kipindi cha miaka 50 iliyopita.
2002 November – Al-Qaeda washambulia hoteli inayomilikiwa na Israel karibu na Mombasa Wakenya 10 waliuawa Waisraeli watatu kujeruhiwa. Wakati huo huo, shambulio la roketi lisilofanikiwa lilifanywa kwa ndege ya ndege ya Israeli.
Ushindi wa Kibaki
December 2002 –Uchaguzi. Mwai Kibaki alishinda kwa wingi mkubwa, akimaliza utawala wa miaka 24 wa Daniel arap Moi na miaka minne ya Kanu katika madaraka.
October 2004 –Mwanakolojia wa Kenya Wangari Maathai alishinda Tuzo ya Amani ya Nobel.
2005 November-December –Wapiga kura walikataa katiba mpya iliyopendekezwa katika kile kilichotazamwa kama maandamano dhidi ya Rais Kibaki.
December 2007 –Uchaguzi wa rais ulio na utata ulisababisha ghasia ambapo zaidi ya watu 1,500 walikufa. Serikali na upinzani walifikia makubaliano ya kugawana madaraka mwezi Februari, na kamati ilifikia makubaliano mwezi Aprili. Katiba mpya ilipitishwa.
2010 July – Kenya joined its neighbours to form a new East African Common Market, which was intended to integrate the region’s economy.
2010 August – Katiba mpya iliundwa ili kuweka ukomo wa madaraka ya rais na kupeleka madaraka mikoani. Katiba mpya ilipitishwa kupitia kura ya maoni.
2011 Agosti-Septemba Wanajihadi wa Somalia wa al-Shabab walifanya operesheni dhidi ya maeneo ya mapumziko ya pwani ya Kenya na kambi ya wakimbizi. Pia walifanya oparesheni kuwalenga wageni.
Wanajeshi nchini Somalia
2011 October –Vikosi vya Kenya vilingia Somalia kushambulia waasi wanaoshutumiwa kwa kuwa nyuma ya nyara kadhaa za wageni kwenye ardhi ya Kenya. Kenya ilikabiliwa na majibu kadhaa.
January 2012 –Mahakama ya Kimataifa ya Jinai iliamua kwamba Wakenya kadhaa mashuhuri walipaswa kushtakiwa kutokana na ghasia za baada ya uchaguzi wa 2007.
2012 March – Oil was discovered. President Kibaki hailed it as a “major breakthrough”.
May 2012 –Zaidi ya watu 30 walijeruhiwa katika shambulio kwenye kituo cha ununuzi mjini Nairobi na al-Shabab.
2012 August-September –Zaidi ya watu 100 waliuawa katika mapigano ya kijamii kuhusu ardhi na rasilimali zinazohusiana na maeneo ya pwani. Watu watano walikufa katika ghasia zilizopangwa na waandamanaji Waislamu mjini Mombasa kufuatia risasi ya mhubiri Aboud Rogo Mohammed, ambaye alishtakiwa na UN kwa kuajiri na kufadhili wapiganaji wa al-Shabab wa Kiislamu nchini Somalia.
Ushindi wa uchaguzi wa Uhuru Kenyatta
2013 March – Uhuru Kenyatta, mtoto wa rais wa kwanza wa Kenya, alishinda uchaguzi wa urais kwa zaidi ya 50 % ya kura. Upinzani dhidi ya matokeo hayo, ulioibuliwa na mpinzani wake mkuu, Waziri Mkuu Raila Odinga, ulikataliwa na Mahakama ya Juu.
June 2013 –Serikali ya Uingereza ilieleza huzuni ya dhati kuhusu mateso ya maelfu ya Wakenya wakati wa kukandamizwa kwa uasi wa Mau Mau katika miaka ya 1950 na iliahidi £20 milioni kama fidia.
September 2013 –Naibu Rais William Ruto alikataa mashtaka katika Mahakama ya Kimataifa ya Jinai kuhusu makosa dhidi ya ubinadamu kufuatia ghasia za uchaguzi wa 2007. Al-Shabab iliongeza mashambulizi yake dhidi ya nchi.
September 2013 –Wapiganaji wa al-Shabab wa Somalia walishambulia kituo cha ununuzi cha Westgate katika Westlands, Nairobi, wakaua zaidi ya watu 60 na kudai kwamba jeshi la Kenya liondoke Somalia.
2014 June –Watu 48 walikufa baada ya wapiganaji wa al-Shabab kushambulia hoteli na kituo cha polisi huko Mpeketoni, karibu na mji wa likizo wa Lamu.
December 2014 –Waendesha mashtaka katika Mahakama ya Kimataifa ya Jinai waliondoa mashtaka dhidi ya Rais Kenyatta kwa ghasia za uchaguzi wa 2007, wakirejelea ukosefu wa ushahidi wa kutosha.
2015 April –Al-Shabab ilifanya mauaji katika Chuo Kikuu cha Garissa katika kaskazini-magharibi mwa Kenya, ikiuwa watu 148.
February 2017 –Serikali ilitangaza ukame unaoathiri sehemu kubwa ya nchi kuwa janga la kitaifa.
May 2017 – A new multi-billion dollar railway line connecting Mombasa with the capital Nairobi was opened. This was the country’s largest infrastructure project since independence.
2017 Agosti-OktobaRais Kenyatta alitangazwa mshindi wa uchaguzi wa rais mwezi Agosti na akachaguliwa tena mwezi Oktoba.
2020 January –Wajihadi wa al-Shabab wa Somalia walishambulia kambi ya kijeshi ya Camp Simba karibu na Lamu, wakaua Wamarekani watatu.
2022 August – Naibu Rais William Ruto ameshinda uchaguzi wa urais kwa wingi wa kura na kumshinda mpinzani wake mkuu Raila Odinga.
Chanzo: BBC
