A Shared Call for Action Every year on September 21, the world marks the International Day of Peace, a United Nations observance dedicated to strengthening the ideals of peace within and among all nations. The 2025 global theme, “Act Now for Peace,” calls for urgent, tangible action that goes beyond symbolic gestures, reminding every citizen that peace begins in communities, homes, and classrooms.
Nchini Kenya na Norway, Siku ya Amani ni siku ya kuadhimisha na kutafakari wao ni nani na wanatamani kuwa mataifa ya aina gani, mataifa yanayojitolea kwa dhati kukuza mazungumzo, ujumuishaji, na utu wa pamoja.
Amani Kupitia Macho ya Mtoto
Wiki chache kabla ya Siku ya Amani, shule ya mwanangu ilifanya tamasha lake la mwisho la mwaka, lililokuwa na mada ya Amani ya Dunia, na kwangu, ilikua mfano hai wa jinsi umoja unavyoonekana kwa kweli.
Children from different nationalities walked into the hall wearing white T-shirts printed with the words “Harmony for Humanity.” They sang songs in Swahili and French, languages that, in their simplicity, united Africa and a whole community of diverse families.
Kulikuwa na onyesho la mitindo ya kitamaduni, matembezi ya amani ambapo wanafunzi na wageni walipunga bendera za buluu, na ngoma za kitamaduni kutoka mabara mbalimbali, mara nyingi zikifanywa na watoto ambao urithi wao ulikuwa tofauti kabisa na tamaduni walizowrepresent.
They even demonstrated polite language and words that build respect, teaching phrases like “thank you,” “please,” and “excuse me” in multiple languages. Watching them, I realized that peace is taught, but also practiced, learned, and shared through everyday kindness. That performance, though set in one school, mirrored what Peace Day stands for globally: an invitation to live with empathy and curiosity toward others.
Kenya: Kutoka Umoja wa Kitaifa hadi Kujenga Amani Kwenye Msingi
Kwa Wakenya, Siku ya Amani ya Dunia ina uzito mkubwa. Historia ya nchi iliyoathiriwa na mvutano wa uchaguzi, ushindani wa kikabila, na ukosefu wa usawa wa kijamii inafanya kujenga amani kuwa wajibu wa kiraia na wa maadili.
Taasisi kama Tume ya Ujumuishaji na Mshikamano wa Kitaifa (NCIC) na kamati za amani za kaunti zimeimarisha mchakato wa upatanishi na mazungumzo ya ndani. Mwaka huu, Kenya ilifananisha ufuatiliaji wake na mada ya kimataifa ya UN:
"Kaulimbiu ya Siku ya Amani ya 2025 ya Umoja wa Mataifa, 'Chukua Sasa kwa Amani,' iliandaa programu ya ndani kote nchini Kenya, ikihimiza hatua za haraka za kiraia na sera badala ya kuadhimisha sherehe."
Kwa hakika, Mkutano wa Amani na Mazingira wa Afrika (APES 2), uliofanyika Nairobi mapema Septemba 2025, ulionyesha jinsi uhimili wa hali ya hewa na ujenzi wa amani hauwezi kutenganishwa. Serikali za kaunti pia ziliongeza mazungumzo ya vijana na majukwaa ya kusikiliza, zikigeuza hotuba kuwa vitendo na kuwafanya vijana kuwa katikati ya ajenda ya amani.
Bado, kama vile mwalimu wa amani Caroline Njoroge anavyotukumbusha, "Amani itakuja tu wakati kila bajeti ya kaunti itaonyesha ushirikishwaji, wakati kila kijana ana kazi, na wakati siasa itaacha kutugawa."
Norway: Amani kama Utambulisho wa Kitaifa
Nchini Norway, amani ni thamani ya ndani na pia bidhaa ya kimataifa. Wizara ya Mambo ya Nje, Taasisi ya Utafiti wa Amani Oslo (PRIO), na Kituo cha Norway cha Utatuzi wa Migogoro (NOREF) walisherehekea Siku ya Amani kupitia warsha za kidiplomasia, changamoto za uvumbuzi wa amani kwa vijana, na mazungumzo ya kitamaduni na jamii za wakimbizi.
Yet even a country admired for mediation and neutrality faces introspection. Political commentator Erik Johansen cautioned that, “Norway’s peace brand is strong abroad, but domestically, we must act now for inclusion, especially with immigrant communities and political polarization rising.”
Masomo Yanayoshirikiwa: Kuigeuza Siku ya Amani kuwa Vitendo
Nchi zote mbili Kenya na Norway zinaonyesha kwamba amani haiwezi kutegemea kauli mbiu. Mpango wa ajira kwa vijana wa Kenya na programu za upatanishi wa jamii zinaonyesha kwamba amani inakua kutokana na uwezeshaji wa kiuchumi na mazungumzo. Msaada wa Norway kwa ujumuishaji wa wakimbizi, mafunzo ya upatanishi, na ushirikiano wa kimataifa unaonyesha kwamba amani inastawi kupitia uwajibikaji wa pamoja.
Nchi hizo mbili pia zinaungana kwa maana: Norway inafadhili mitandao ya jamii za kiraia za Kenya zinazofanya kazi kwenye upatanishi, wakati Kenya inachangia katika misheni za amani za kikanda chini ya Mamlaka ya Serikali za Mitaa ya Maendeleo (IGAD).
Kufikia mwaka 2025, Siku ya Amani imekuwa si kuhusu sherehe tena bali kuhusu kudumisha maendeleo halisi, mazungumzo moja, ushirikiano mmoja, kitendo kimoja cha wema kwa wakati mmoja.
Maono Hai
Nikiwa kwenye tamasha la mwanangu, watoto walipokuwa wakitabasamu na kupeperusha bendera zao za nyeupe kwa lafudhi zote zinazowezekana, sikuweza kujizuia kuhisi matumaini. Ukumbi huo mdogo, uliojaa kicheko, wimbo, na umoja, uliwakilisha ulimwengu tunataka kujenga, ambapo heshima inachukua nafasi ya ushindani na udadisi unachukua nafasi ya hofu.
Ikiwa amani inaanza mahali popote, inaanza pale, katika madarasa, mazungumzo, na nyakati ambapo watoto wanajifunza kwamba kuwa tofauti hakumaanishi kugawanyika.
Hitimisho
Siku ya Kimataifa ya Amani ya mwaka 2025 ni ukumbusho kwamba njia ya umoja inaanza na kila mmoja wetu. Iwe ni tamasha la shule mjini Nairobi au kituo cha upatanishi Oslo, ujumbe ni ule ule:
Chukua hatua sasa kwa amani.
Kwa sababu amani si siku moja tu kwenye kalenda. Ni chaguo la kila siku kusikiliza, kujumuisha, na kupenda.
Artikkelen om Verdensfredsdagen viser hvordan både Kenya og Norge tar et aktivt ansvar for fred ved å fremme inkludering og dialog; les mer om teknologiske fremskritt i transport hos Chuo Kikuu cha Telkom Jakarta.