Nje ya pwani ya Lagos, jiji jipya linaibuka taratibu kutoka Bahari ya Atlantiki. Eco Atlantic Nigeria, moja ya miradi ya maendeleo ya mijini yenye malengo makubwa zaidi barani Afrika, inatarajia kutoa eneo la kifahari la kifedha, makazi ya anasa, na miundombinu ya kisasa, yote yakiwa yamejengwa kwenye ardhi iliyorejeshwa kutoka baharini.
Wanaounga mkono wanasema inaweza kubadilisha mustakabali wa kiuchumi wa Nigeria. Wakosoaji wake hawana uhakika sana.
Eco Atlantic Nigeria ni Nini?
Eco Atlantic ni mradi mkubwa wa urejeleaji wa ardhi na maendeleo ya mijini ulio karibu na Kisiwa cha Victoria huko Lagos, mji mkuu wa kibiashara wa Nigeria. Uendelezwa na Eco Atlantic Group kwa ushirikiano na Serikali ya Jimbo la Lagos, mradi huu unashughulikia takriban hekta 1,000 za ardhi iliyorejeshwa na umeundwa kubeba hadi wakazi 250,000, ukiwa na uwezo wa kuhudumia idadi ya watu wanaofanya kazi kila siku ya mamia ya maelfu zaidi.
Dira hiyo ni pana: jiji linalojitegemea lililo na minara ya makazi, majengo ya ofisi, hoteli, vituo vya rejareja, hospitali, shule, na vifaa vyake vya bandarini. Ujenzi umekuwa ukiendelea kwa hatua tangu mwanzoni mwa miaka ya 2010, na ingawa sehemu kubwa bado zinaendelezwa, miundombinu muhimu, ikiwa ni pamoja na ukuta wa bahari unaofikia zaidi ya kilomita nane, tayari umekamilika. Kizuizi hicho cha kinga pekee kilichohitaji juhudi kubwa za uhandisi, kikiwa kimeundwa kulinda jiji jipya kutoka kwa mawimbi hayo ya Atlantiki ambayo zamani yalifunika ardhi ambayo sasa imesimama.
Mradi huo mara nyingi hulinganishwa na juhudi sawa za kurejesha ardhi huko Dubai na Singapore, na ulinganifu huo ni wa makusudi. Lagos imekuwa ikikabiliwa na msongamano mkubwa wa watu, miundombinu chakavu, na uhaba sugu wa maeneo ya kibiashara ya kiwango cha juu. Eco Atlantic imewekwa kama suluhisho kwa yote matatu, uwanja safi ambao jiji la kiwango cha dunia barani Afrika linaweza kujengwa kuanzia mwanzo.
Moshi Mpya kwa Uchumi wa Nigeria
Nigeria ina uchumi mkubwa zaidi barani Afrika kwa Pato la Taifa, lakini kwa muda mrefu imekumbana na hali ya kutatanisha: utajiri mkubwa umejilimbikizia kwa kundi dogo la watu, umaskini wa kawaida, na uhaba wa miundombinu unaoshindwa ukuaji katika karibu kila sekta. Lagos, yenye watu wanaokadiriwa kuwa milioni 15 hadi 20, ndiyo injini ya uchumi huo na inakabiliwa na msongamano mkubwa.
Wafuasi wa Eco Atlantic wanadai kwamba mradi huu unashughulikia moja kwa moja kizuizi hiki. Kwa kuunda kituo cha kifedha kilichokusudiwa, unalenga kuvutia makampuni ya kimataifa, benki za kimataifa, na taasisi za kifedha ambazo zimekuwa na wasiwasi kuhusu kuwekeza kwa kiwango kikubwa nchini Nigeria kutokana na ukosefu wa nafasi za ofisi za Daraja A na miundombinu ya kuaminika. Maendeleo haya yanatarajiwa kuweka Lagos na kwa upanuzi Nigeria kama mshindani halisi wa Nairobi, Johannesburg, na hata miji kama Dubai kwa makao makuu ya biashara ya kikanda.
Makadirio ya kiuchumi yanayohusishwa na mradi huu ni makubwa. Wajenzi na maafisa wa serikali wameelekeza kwenye maelfu ya ajira za ujenzi zilizoundwa wakati wa awamu ya ujenzi, na maelfu kadhaa ya ajira za kudumu mara jiji litakapofikia uwezo wa kufanya kazi. Mapato ya kodi yanayotokana na eneo jipya la kibiashara yanaweza kuchangia kwa maana katika bajeti ya Jimbo la Lagos, ambayo tayari ni moja ya kubwa zaidi kati ya serikali za chini barani Afrika. Pia kuna athari pana ya kuongezeka: jiji jipya linavuta mahitaji ya huduma, mnyororo wa usambazaji, ukarimu, na viungo vya usafiri vinavyosambaa nje katika uchumi mpana.
Uwekezaji katika mali umeshaanza kuingia. Wajenzi wa kimataifa na makundi ya mali ya Nigeria wamenunua viwanja, na majengo kadhaa ya makazi na kibiashara yako katika hatua mbalimbali za ujenzi. Bei za mali kwenye Eco Atlantic ni kati ya za juu zaidi nchini Nigeria, zikionyesha asili ya kipekee ya maendeleo na uvumi unaozunguka. Kwa wawekezaji wa Nigeria na wanachama wa diaspora wanaotafuta kuweka mtaji katika mali zisizohamishika, mradi huu umekuwa mahali pa kuvutia.
Uwekezaji wa Kigeni na Maono ya Eneo la Kifedha
Labda kipengele muhimu zaidi cha kimkakati cha Eco Atlantic ni wilaya yake iliyopangwa ya kifedha, eneo lililojitolea lililoundwa kulingana na wazo la eneo maalum la kiuchumi na udhibiti ulionyooka, muunganisho wa kisasa, na vifaa vya daraja la dunia vilivyoundwa mahsusi kuvutia uwekezaji wa moja kwa moja wa kigeni.
Nigeria kihistoria imekumbana na changamoto ya kutafsiri rasilimali zake kubwa za asili na soko kubwa la watumiaji kuwa uwekezaji wa kigeni endelevu nje ya sekta ya mafuta. Kutokuwa na utulivu kisiasa, ufisadi, kutokuwa na uhakika kwa sarafu, na udhibiti usio thabiti kumewafanya wawekezaji wa kimataifa kuwa waangalifu. Wazo lililopo nyuma ya eneo la kifedha la Eco Atlantic ni kuunda aina ya kisiwa cha utabiri ndani ya mazingira ya biashara ya Nigeria, mahali ambapo miundombinu inafanya kazi, mikataba inatekelezwa, na mazingira ya kufanya kazi yanakidhi viwango vya kimataifa.
Taasisi kadhaa za kifedha na kampuni za huduma za kitaaluma tayari zimeanzisha au kutangaza uwepo wao katika maendeleo hayo. Iwapo wilaya ya kifedha itafikia kiwango chake kilichokusudiwa, inaweza kusaidia Nigeria kubadilisha uchumi wake kutoka utegemezi wa mafuta, lengo ambalo serikali za Nigeria mfululizo zimeutangaza lakini zimejitahidi kulitimiza. Kituo cha kifedha kinachofanya kazi, cha daraja la kimataifa jijini Lagos, kingaliimarisha jukumu la naira kama fedha ya kikanda, kingeimarisha masoko ya mitaji, na uwezekano mkubwa kingeifanya Nigeria kuwa mchezaji mwenye umakini zaidi katika biashara na fedha za bara la Afrika.
Masuala Kuhusu Usawa na Athari za Mazingira
Si kila mtu anaiona Eco Atlantic kwa mtazamo wa matumaini. Wakosoaji, wakiwemo wapangaji miji, watetezi wa mazingira, na wachambuzi wa kijamii wameibua maswali mazito kuhusu ni nani hasa mradi huo unawanufaisha na kwa gharama gani.
Kikosoaji cha kijamii kinachodumu zaidi ni kuhusu usawa. Wakati Lagos ni makazi ya mamilioni wanaoishi katika makazi yasiyo rasmi yenye usafi duni, maji, na umeme, serikali ya Nigeria na mtaji wa kibinafsi wanamwaga rasilimali katika eneo la kifahari kwa matajiri. Tofauti ni kubwa. Jamii kama Makoko, mtaa wa maji wenye umaskini ulio umbali wa kilomita chache, zimekabiliwa na kufukuzwa kwa nguvu na kubomolewa kwa jina la upya wa mji, wakati Eco Atlantic inainuka kama uwanja wa michezo kwa walio na uwezo. Wakosoaji wanasema kwamba faida zinazoshuka, ikiwa zitajitokeza kabisa, si sababu ya kutosha kuhalalisha ugawaji huu wa rasilimali na umakini wa kisiasa.
Masuala ya mazingira ni muhimu pia. Ukarabati wa ardhi kwa kiwango hiki unaharibu mifumo ya ikolojia ya baharini, hubadilisha mwelekeo wa pwani, na kuchangia katika mmomonyoko wa ardhi kando ya pwani jirani. Sehemu za pwani ya Lagos tayari zimekabiliwa na mmomonyoko wa ardhi unaoweza kupimwa ambao baadhi ya watafiti na jamii za mitaa wanauhusisha na mabadiliko ya hidrologia kuzunguka ardhi iliyorejeshwa. Katika nchi inayokabiliwa na athari za mabadiliko ya tabianchi, ikiwa ni pamoja na kuongezeka kwa viwango vya baharini na mvua kali zaidi, kujenga jiji kubwa kwenye ardhi mpya kunabeba hatari za muda mrefu ambazo huenda hazijajumuishwa kikamilifu katika makadirio ya sasa.
Kinachofuata
Eco Atlantic bado ni kazi inayoendelea, na athari yake ya mwisho kwa uchumi wa Nigeria itategemea utekelezaji, usimamizi, na maamuzi ambayo bado hayajafanywa. Miundombinu inaendelea kujengwa. Uwekezaji unafika. Lakini ili mradi utimize ahadi yake ya mabadiliko, Nigeria itahitaji kuhakikisha kuwa ustawi unaotokana na mradi huo haujafungiwa tu nyuma ya kingo za bahari, bali umeunganishwa, kwa njia zenye maana, na nchi inayouzunguka.
Jiji jipya linaloinuka kutoka baharini ni, bila shaka, mafanikio ya kushangaza. Ikiwa litakuwa alama ya ufufuo wa kiuchumi wa Nigeria au kumbukumbu ya mizozo yake inaweza kuwa swali linalofafanua muongo mmoja ujao wa mradi huo.
